İşte o bana çıkmıyordu…

Dünyayı değiştiren tüm kavramların da – siyaset, savaşlar, popüler kültür, dinler, medya, felsefe vb. – hizmet ettiği gibi, teknoloji de “tüketim çılgınlığı” olarak para ve güce hizmet ediyor.

Tabi ki tüketim çılgınlığı sadece teknolojinin getirdiği ranttan ibaret değil, ama insanların ne kadar bağımlı ve aptal olduklarını en belirgin görebileceğimiz alan tüketim çılgınlığının teknoloji kolu.

Öncelikle klasik cümlelerle başlıyorum.

“İki günde bir yeni bir cep telefonu modeli çıkıyor… 1 hafta önce aldığın telefon eskimiş oluyor… Çalışır durumdaki yüzlerce teknolojik alet çöpe gidiyor… Yılda teknolojiye bilmem kaç milyar dolar harcanıyor… İnsanlar teknolojinin kölesi oluyor… İletişimsizlik had safhada… vs.” bunları hepimiz ezbere biliyoruz zaten.

Peki bu tüketim çılgınlığı olmasın diye teknolojiden mi vazgeçelim, hayır tabi ki. Teknoloji insan yaşamını müthiş derecede kolaylaştıran araç-gereçler bütünüdür. Ama senaryoyu iyi takip etmemiz gerek. (Yazının bundan sonraki bölümünde özellikle Türkiye için konuşacam).

Öncelikle telefondan başlayalım. İlk telefona kadar gitmeye gerek yok. En başlarda telefon tek işlevliydi bizler için: Aramak. Ve nadiren kullanılırdı telefon, çünkü henüz kopmamıştı ilişkilerimiz. Daha sonra mesajlaşmak yaygınlaştırıldı aramızda. Zahmetli çalışmalar, kampanyalar yapıldı ama değdi doğrusu. Bu ikinci işlevle birlikte telefon iyice yer edinmeye başladı hayatımızda. Kamera, ses kayıt programları, kızılötesi, bluetooth gibi bir çok özellik telefonun bağımlılık haline gelmesinde hazırlanan zemini sağlamlaştırdı. Son bir kaç yıldır da, 3G teknolojisinin gelişmesiyle, mobil internet girdi hayatımıza. Hatırlayanlar vardır, önceden gazetelerin – dergilerin arkasında internetten telefona oyun indirmek için kodlar falan bulunurdu, 6-7 satır da desteklenen marka/modeller yazardı. Neyse, o zaman pek – hatta hiç – kullanılmazdı mobil internet. Mobil interneti de bize “bedava oyunları”yla sevdirdiler. “0.facebook.com” hikayesi başladı bi anda. Tam süresini bilmiyorum ama bayağı kullandık FacebookZero’yu. Ama bu senenin başında kampanyanın sona erdiği açıklandı. Herkeste bi bozulma oldu. Ya böyle iş mi olur, dediler. Ama senaryo belliydi. “Ama yeni bi kampanyamız var” diye açıkladılar. Bilindik ticari oyunlar başlamıştı. Ucuz internet paketlerini sundular, çoğu kişi itiraz etmeden verilen numaraya mesaj yağdırdılar. Bi zaman sonra da şimdiki kampanyalar bitecek, yeni kampanyalar başlayacak. Ve kimse onlara da itiraz etmeyecek. Telefon bağımlılığımızı böyle özetleyebiliriz.

Aynı şekilde televizyon, bilgisayar, tabletler vs. diğer teknolojik ürünler de bu şekilde bizim için vazgeçilmez oluyorlar.

Şimdi asıl konuma geliyorum: Reklamlar.

Reklam: Bir ürünü satmak için, özelliklerini anlatıp, o ürün hakkında bilgi veren tanıtım şeklidir. Gazete veya dergilerde, ama en çok da televizyonda çıkar karşımıza.

Reklamlar, teoride çok faydalı şeyler olmakla beraber pratikte hiç bir zaman tanımına uymamıştır.

Araya bi not düşmek istiyorum. Geçen denk geldim Üstün Dökmen‘i izliyordum. Şu marketlerdeki fiyat sisteminden bahsediyordu. Aynen onun cümleleriyle aktarıyorum. Diyordu ki: “Marketlerde fiyat etiketlerine bakıyoruz, 39.99 TL. Aslında hepimiz ona 40 TL ödeneceğini, o 1 kuruşu bize kimsenin vermeyeceğini biliyoruz. Ve sanıyoruz ki, bu fiyatlamaları yapanlar, bizim o 39.99 TL’yi 30 küsür sanacağımızı düşünerek bunu yapmışlar ve bizi aptal yerine koyuyorlar. Evet, aptal yerine koymaya çalışıyorlar o bir yana, ama biz de artık gündelik sohbetlerde biri aynı şeyin fiyatını sorunca 30 küsür diyoruz. Yani o 39.99 TL bizim zekamıza hakaret olmasına rağmen, biz de bu oyuna ayak uyduruyoruz…” Ve gayet de haklıydı bence bu söylediklerinde.

Cips, çikolata, dondurma reklamlarında güzel kadınlar / güzel erkekler bahsi geçen ürünlerden daha ön plandalar. Aynı şekilde bakıyoruz bir araba reklamında “En iyisi biziz” temalı reklamlar var, ama aracı anlatan yok. Büyük şirketlerin ev reklamları var. Ev depreme dayanıklı mı, ısı / ses yalıtımı yeterli mi, yapı malzemesi uzun ömürlü mü bunlardan bahseden yok. “İstanbul’un en güzel semtinde!!!!!!!!” diyorlar, “gelin alın, bu fırsatı kaçırmayın!!!!!” diyorlar.

Şimdi ben şeye de ayar oluyorum. Broşürlerde, televizyonda falan bi mağazanın reklamına rastlıyorum. Kocaman bi “%80″ yazmışlar, yanında da “İNDİRİMLER” yazıyor aynı kocamanlıkta. Ama ikisinin arasında, o kocaman “%80″den hemen sonra ” ‘e varan ” sıkışmış. Gidip bakıyosun fiyatlara, çoğu %20 %30 (Teknosa bazen %40-%50′leri de gösteriyor sağolsun) indirimde, bir-iki tane %80 indirimde olan ürün var kimsenin almadığı. Sonra adı” %80′e varan indirimler” oluyor.

Ya bazen düşünüyorum bu reklamları izleyip, gerçekten ya bu reklamcılar bizleri iyice geri zekalı sanıyorlar ya da biz gerçekten geri zekalıyız. Bu kadar mı algılarımız – algılamamız – her şeye kapalı, merak ediyorum.

Geçenlerde kadınların kimlik haklarıyla alakalı çok güzel bi kampanya için çok güzel bi temsili fotoğraf yayınlanmıştı. 1 fotoğrafla, ancak bu kadar çok şey anlatılabilirdi. Ama benim bu fotoğrafı gördüğüm Facebook’ta bi fotoğrafçının sayfasında gelen yorumlardan bazıları şöyleydi:

“neyi anlatıyor anlamadım”

“a*ı yoksa iş yapmaz”

“Ayıp ya bu ne hacı böyle ya!…”

“arkadaşlar gerçekten böyle organsız insan var mı?”

“onun cinsel problemi ..!! tabi değişik bi fanzati neresinden orgazm yada rahatlıcaksa bilemem ağzı burnu kulakları var belki insanda değil zevk meselesi tabi ”

…

Bu yorumları da gördükten sonra; eğer biz bi ürünü reklamını görmeden almıyorsak, işlevselliğinden çok markasına önem veriyorsak, kullanmayacağımız özellikleri bulunan aletlerle teknoloji israfı yapıyorsak, ve hala bu reklamları izleyebiliyorsak gerçekten bunlar bize müstahak.

Aslında anlatmak istediğim çok şey olduğundan biraz dağınık bi yazı oldu. Mazur görün.

Sözüm meclisten içeri, nice tüketiciliklere…

Türk piyasalarına yakın bir zaman önce giren Rus arama motoru Yandex yaptıklarıyla ses getirmeye devam ediyor. Şimdi de Türk televizyonlarında reklam filmi yayınlayarak karşımıza çıkıyor. Yandex’in bu atılımları ne kadar başarılı olur bilinmez ama Google’a rakip olarak görünüyor.

Henüz Yandex’e yabancıysanız Yandex panoramik harita olayını görerek tanışmaya başlayınız.

Bu arada Yandex’in espiri anlayışı Türkleri etkileyeceğe benziyor

YouTube Linki

2 gün önce “İslam’da kadının yeri” konusu üstüne bi yazı yazacaktım ama vazgeçtim. O kadar araştırma, kanıt, alıntı vs. uzun iş. Tembel adamım ben.

Sonra “popüler kültür” konulu bi yazı için dün taslak hazırladım, bitti sayılır hatta. Ama bugün vazgeçtim onu yayınlamaktan. Uzun süredir normal bi yazı, normal bi “blog” girmediğimi fark ettim.

Yani kısaca bugün doğaçlama saçmalayacam.

Yavaş yavaş konuya girmek istiyorum ama yazıyı okurken Cake’in Perhaps*’ini dinlerseniz hoş bi hava yaratabilir. Yani öyle umuyorum. (*: http://fizy.com/#s/1dlt0y )

Bugün size anlatacağım şey, insanların farklılaşması – daha doğrusu farklılaşmaya çalışması.

Çevrede bir sürü insan görüyoruz her gün, her saat, her dakika… Ben tanıdığım, bildiğim bir kaçı üstünden ilerleyecem.

İnsan zamanla ve bu zaman boyunca edindiği tecrübelerle gelişen bi varlık. Bunda hemfikiriz. Fakat bu değişiklikler bi Rönesans havasında ani ve kökten olmaz hiç bir zaman. Aptal olduğuna adım gibi emin olduğum çoğu insanın kendini zeki ve kültürlü gösterme çabasında olduğunu görüyorum. Bunu bazen ellerinde hiç okumadıkları –ve okumayacakları “her entelektüelin kitaplığında bulunması gereken 100 kitap”tan birini taşıyarak, bazen de hakkında hiç bir fikirleri olmadığı filozofların aforizmalarını Facebook/Twitter’da paylaşarak yapıyorlar.

Yani onu geçtim; insanlarla çanta, ayakkabı, kıyafet ve markalardan başka konuşacak hiçbir şeyi olmayan bazı kızlar Facebook durumlarında veya tweetlerinde Charles Bukowski oluyorlar, anlamını bilmedikleri kelimelerle cümleler kurup “ben zekiyim” havası yaratıyorlar. Hani kimsenin anlamadığı kelimeler kullanınca zeki olmuyorsun, ama bunları yüzüne söyleyemiyorum çünkü yüz yüze geldiğimizde çok gülüyorum.

Bu “zeki” arkadaşlar kendilerini müzikleriyle de belli ediyorlar. Şiirsel bi yanları olduğunu her fırsatta gösteriyorlar bize. Daha 2 ay önce Küçük İskender’den, Cem Adrian’dan falan sözler paylaşan kızlar 2 ayda kimsenin bilmediği amatör gruplar, enstrümantal altyapılar dinlemeye başladılar.

Aslında her bok şu “inci sözlük muhabbetleri”yle başladı. Yani anlamıyorum bi kaç ay önce “ya bu incici orospu çocukları…” diye başlayan cümleler kuran adamlar kendileri inci muhabbeti yapmaya başladılar. Şimdilerde de bunu komik ve zeki görünmek için yapıyorlar. Neyse sakinim, liseli, ergen, bilmem bundaki … bende olsa … yapardım, … yapandaki azim bende olsa … olurdum tipinde kalıplar kullanınca inanın komik olmuyorsunuz. Şimdi bu yazıyı okuyup “özet geç piç” ya da “adam haklı beyler” diyenin de beynini sikeyim ben.

Bir-iki sene önce ne güzel sigara içmeyi bi bok sanan, liselerin tembel ve serseri öğrencisi imajını çizen aptallar vardı. Onlar gerçekten şimdilerde aradığım insanlar. Şimdiki tipler borsa gibi, olmayan zekalarıyla insanları etkilemeye çalışıyorlar.

Çıkıp diyebilirsiniz ki “Sen ne boksun, peki?” diye. Ona da bi cevabım yok. Ben uzun bi süre önce dünyanın ve insanların aslında ne bok olduğunu öğrenmeye verdim kendimi ve hiç bir üstün özelliği veya zekası olmayan, yetenekten nasibini almayan, Tanrı’nın yarattığı en gereksiz insan olarak sadece gözlem yapıyorum. Nasıl olsa Tanrı da aynısını yapıyor. Yani “Hahaha ben çok zekiyim, hepinizin amına koyarım” şeklinde bi tavrım yok, yanlış anlaşılmak istemem.

Hepimizin pis bir ahlak sorunu var sonuçta. Odanızın duvarına astığınız posterdeki Jhonny Deep’in bile.

Konudan uzaklaşıyoruz, neyse.

Bi de bu Illuminati’ci olanlar var onları da anlatmadan olmaz.

Tamam hani Illuminati olabilir de olmayabilir de o ayrı bi konu onu başka zaman tartışırız.

Ama izlediği her klipte, her filmde piramit, mason simgeleri falan arayan tipler çıktı ortaya. Çözüm bulamayacağın şeylere kafa yormak paranoyaya dönüşebilir, bilginize.

Benim bunları size anlatmamdaki amaç aklınızda bi kaç soru işareti oluşturabilmek, araştırmaya sevk edebilmekti. Umarım başarılı olmuşumdur.

Aslında sikeyim soru işaretini. Uzun zamandır yazı yazmıyordum, berbat da olsa öylesine saçmalamak istedim. Ve imleci yukarı çektikte bu konuda çok başarılı olduğumu görebiliyorum.

Baver molarite sorularını bitirmiş, kafama çakmak atıyor. Yazıyı burada bitirsem iyi olacak sanırım.

Son olarak, eğer milyonlarca spermden birinci gelen sizseniz, diğerlerini düşünemiyorum. Keşke arkanızdakilere yol verseydiniz kankolar.